۴ نوامبر ۲۰۲۶ - مطالعه‌ٔ جدید منتشر شده در مجله  Nutrition Journalنشان می‌دهد که مصرف بالاتر ایزوفلاون‌های سویا و محصولات لوبیای سویا با کاهش احتمال ابتلا به بیماری مزمن کلیوی (CKD) مرتبط است. با افزایش هر یک واحد انحراف معیار در میزان مصرف محصولات لوبیای سویا، احتمال ابتلا به بیماری مزمن کلیوی ۱۵ درصد کاهش می‌یابد. همچنین، افرادی که بالاترین میزان مصرف ایزوفلاون‌های سویا را داشتند، نسبت به کسانی که کمترین میزان مصرف را داشتند، ۳۰ درصد احتمال ابتلا به بیماری مزمن کلیوی کمتری داشتند. شایان ذکر است که مصرف سویای ساده (سویای فرآوری نشده) ارتباط معناداری با این موضوع نشان نداد. این یافته‌ها می‌تواند به هدایت تحقیقات آینده در زمینهٔ رویکردهای تغذیه‌ای برای حفظ سلامت کلیه کمک کند.

تحقیقات آزمایشگاهی پیش‌تر ترکیبات موجود در لوبیاها و سویا را شناسایی کرده‌اند که ممکن است به محدود کردن التهاب و آسیب‌های اکسیداتیو در کلیه‌ها کمک کنند. با این حال، اینکه آیا مصرف این مواد در انسان نیز مزایای مشابهی دارد یا خیر، همچنان یک پرسش بی‌پاسخ است، زیرا شواهد حاصل از مطالعات بزرگ جمعیتی همچنان محدود است. تحقیقات اپیدمیولوژیک قبلی عمدتاً بر جمعیت‌های روستایی چین تمرکز داشتند و مطالعات بزرگ که ایزوفلاون‌های سویا را به‌طور جداگانه بررسی کرده باشند، کمیاب بوده‌اند.

دربارهٔ این مطالعه

در این مطالعهٔ مقطعی، محققان بررسی کردند که آیا مصرف لوبیاها، محصولات تهیه شده از لوبیا و ایزوفلاون‌های سویا با شیوع بیماری مزمن کلیوی (CKD) در میان بزرگسالان شرکت‌کننده در مطالعه «بایوبانک شمال شرق چین (NEC-Biobank)» ارتباط دارد یا خیر.

پروژه  NEC-Biobankدر اصل ۳۶,۳۷۶ بزرگسال را بین ژوئیه ۲۰۱۸ تا دسامبر ۲۰۱۹ از مناطق هی لونگ جیانگ، جیلین، لیائونینگ و منگولیای داخلی جذب کرده بود. پس از حذف شرکت‌کنندگانی که داده‌های ناقص، سرطان، میزان کالری غیرمنطقی، مقادیر بسیار پرت یا گزارش شخصی از بیماری مزمن کلیوی داشتند، ۲۷,۰۰۳ بزرگسال برای تحلیل باقی ماندند. شرکت‌کنندگان یک پرسشنامه فرکانس مواد خوراکی (FFQ) معتبر شامل ۱۱۰ سوال را تکمیل کردند تا اطلاعات تغذیه‌ای یک سال گذشته خود را ارائه دهند. محققان تخمین‌های تغذیه‌ای را با استفاده از اطلاعات ششمین ویرایش پایگاه داده ترکیبات غذایی چین، نسبت به کل کالری دریافتی تنظیم کردند.

لوبیاها شامل ماش، سویا، لوبیا سبز و جوانه‌های لوبیا بود. همچنین محصولات لوبیا از جمله توفو خشک، شیر سویا و پودینگ توفو مورد ارزیابی قرار گرفتند. تیم تحقیق شرکت‌کنندگان را بر اساس مجموع مصرف حبوبات و محصولات آن‌ها به چهار گروه تقسیم کرد( Q4بالاترین میزان مصرف و Q1 کمترین میزان مصرف)و همین رویکرد را برای ایزوفلاون‌های سویا نیز با استفاده از تخمین‌های تنظیم‌شده بر اساس انرژی، جهت مقایسه مصرف‌کنندگان کم و زیاد به کار گرفت. این دسته‌بندی‌ها برای اهداف آماری طراحی شده بودند و نه به عنوان اهداف تغذیه‌ای مصرفی.

در این تحلیل، شرکت‌کنندگانی که میزان فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) آن‌ها کمتر از ۶۰ میلی‌لیتر بر دقیقه بود یا دچار پروتئینوری (وجود پروتئین در ادرار) بودند، به عنوان مبتلا به بیماری مزمن کلیوی طبقه‌بندی شدند. مقدار  eGFRبا استفاده از معادله کراتینین CKD-EPI سال ۲۰۲۱ محاسبه شد. از نمونه‌های خون برای اندازه‌گیری گلوکز و کراتینین سرم، و از نمونه‌های ادرار برای تشخیص پروتئین، گلبول‌های قرمز (RBC) و خون پنهان استفاده شد.

محققان الگوهای رژیم غذایی مشترک را شناسایی کرده و از مدل‌های آماری برای بررسی ارتباط بین مصرف ایزوفلاون‌های سویا، حبوبات و محصولات حبوبات با شیوع CKDاستفاده کردند. متغیرهایی نظیر سن، جنسیت، قومیت، شاخص توده بدنی (BMI)، بیماری‌های زمینه‌ای، عادت به سیگار، مصرف الکل، تحصیلات، درآمد، فعالیت بدنی، کالری دریافتی و الگوهای غذایی نیز برای تحلیل در نظر گرفته شدند.

در تحلیل‌های حساسیت، محققان افراد زیر ۴۰ سال و کسانی که اخیرا تغییراتی در رژیم غذایی خود داشتند را حذف کردند و همچنین متغیرهایی مانند مصرف گوشت قرمز، پروتئین، سدیم و تشخیص هایپراوریسمی را تنظیم نمودند. در یک تحلیل حساسیت مجزا، دستورالعمل‌های طرح کیفیت نتایج بیماری کلیوی(KDOQI)  متعلق به بنیاد ملی کلیه به‌کار گرفته شد تا یافته‌ها تحت معیارهای تشخیصی جایگزین مورد ارزیابی قرار گیرند. همچنین محققان پروتئینوری و کاهش eGFR را به‌طور جداگانه مورد بررسی قرار دادند.

نتایج و بحث

از میان ۲۷,۰۰۳ فرد، ۹۰۰ نفر (۳.۳٪) مبتلا به  CKDتشخیص داده شدند که تقریباً ۶۵٪ آن‌ها زن و اکثرشان بالای ۵۰ سال بودند. افرادی که ایزوفلاون‌های سویا بیشتری مصرف می‌کردند، زنان مسن‌تر با درآمد کمتر، افراد دارای تحصیلات رسمی کمتر و افراد دارای فشار خون بالا و دیابت بودند، اما نرخ مصرف الکل و سیگار در آن‌ها کمتر بود. آن‌ها میزان کمتر مصرف کربوهیدرات و کالری کل کمتر، اما مصرف پروتئین و چربی به‌طور کلی بالاتری را گزارش کردند. سطح گلوکز خون ناشتا در آن‌ها بالاتر و سطح اسید اوریک سرم پایین‌تر بود.

پس از لحاظ کردن عوامل جمعیت‌شناختی، بالینی و تغذیه‌ای، شرکت‌کنندگان در گروه چهارم (Q4) مصرف ترکیبی حبوبات و محصولات آن‌ها، ۳۳٪ احتمال کمتری برای ابتلا به  CKDنسبت به گروه اول (Q1) داشتند؛ برای محصولات حبوبات به تنهایی، این رقم ۳۷٪ بود. مصرف حبوبات ساده ارتباط معناداری با  CKDنشان نداد. همچنین احتمال ابتلا به  CKDدر گروه دارای بالاترین میزان مصرف ایزوفلاون‌های سویا نسبت به گروه دارای کمترین میزان مصرف، ۳۰٪ کمتر بود.

ترکیبات «دایدزئین» (Daidzein)، «گلیسیتئین» (Glycitein) و «ژنیستئین» (Genistein) هر کدام با کاهش احتمال ابتلا به  CKDمرتبط بودند. این ارتباط معکوس برای محصولات حبوبات، دایدزئین و گلیسیتئین در سطوح پایین مصرف شدیدتر بود و سپس با افزایش مصرف، این اثر مثبت به یک سطح ثابت می‌رسد و دیگر با زیادتر خوردن، تغییر چشمگیری ایجاد نشد.مصرف ترکیبی لوبیاها و ایزوفلاون‌های کل، الگوی تقریباً خطی نشان داد.

تحلیل‌های حساسیت نتایج مشابهی را نشان دادند. تحلیل‌های زیرگروهی نشان داد که ارتباط معکوس برای کل لوبیاها و محصولات آن‌ها تقریباً در همه گروه‌ها وجود دارد، اما در شرکت‌کنندگان زیر ۵۰ سال، افراد با قومیت «هان» یا کسانی با BMIزیر ۲۴، این ارتباط به سطح معنادار آماری نرسید. در مورد ایزوفلاون‌های سویا، ارتباط معکوس در زنان قوی‌تر از مردان بود.

مطالعات تجربی پیشین نشان داده اند که ایزوفلاون‌های سویا مانند ژنیستئین و دایدزئین ممکن است بر التهاب کلیه، ایجاد بافت‌های اسکار (جای زخم) و دفع پروتئین در ادرار تأثیر بگذارند. با این حال، این مکانیسم‌ها در شرکت‌کنندگان این مطالعه بررسی نشدند.

یافته‌های این مطالعه نشان داد افرادی با مصرف بالاتر محصولات حبوبات و ایزوفلاون‌های سویا، در زمان ارزیابی احتمال کمتری برای ابتلا به  CKDداشتند، اما این مطالعه نمی‌تواند ثابت کند که این مواد از بروز بیماری پیشگیری می‌کنند. اتکا به گزارش‌های شخصی از رژیم غذایی و انجام تنها یک بار ارزیابی کلیوی، نگرانی‌هایی را در مورد خطای یادآوری و احتمال تشخیص اشتباه ایجاد می‌کند، زیرا تشخیص قطعی بیماری نیازمند تداوم ناهنجاری‌ها برای حداقل سه ماه است. همچنین داده‌های ناقص و محدود بودن جمعیت مطالعه به منطقه جغرافیایی خاص، تفسیر نتایج را محدود می‌کند.

در آینده، محققان باید مطالعات آینده نگر بزرگتری انجام دهند تا مشخص شود آیا این ارتباطات می‌تواند به مزایای واقعی برای سلامت کلیه در بزرگسالان تبدیل شود یا خیر. مطالعات روی افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون می‌تواند بسیار آموزنده باشد، زیرا هر دو بیماری خطر ابتلا به بیماری کلیوی را افزایش می‌دهند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20261104/A-study-of-27000-adults-links-bean-products-and-soy-compounds-to-lower-kidney-disease-odds.aspx